Uitdaagrecht

Heeft u een goed idee om een gemeentelijke taak anders, beter of slimmer te doen? Dan kunt u gebruikmaken van het uitdaagrecht. We noemen het uitdaagrecht ook wel right to challenge. Met het uitdaagrecht kunnen inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties een bestaande taak van de gemeente (gedeeltelijk) overnemen.

Het uitdaagrecht is bedoeld voor plannen die verder gaan dan alleen efficiënt werken. Uw plan moet ook maatschappelijke warde toevoegen, bijvoorbeeld door inwoners meer te betrekken, de leefbaarheid te verbeteren of de sociale contacten in een wijk te versterken.

U kunt een verzoek doen als het gaat om:

  • een taak die de gemeente al uitvoert;
  • een taak die de gemeente moet doen;
  • een plan dat past binnen de wettelijke regels;
  • een voorstel dat iets oplevert voor inwoners en maatschappelijke waarde toevoegt.

Een plan via het uitdaagrecht moet niet alleen uitgevoerd kunnen worden, maar ook iets toevoegen aan de samenleving. Dat noemen we maatschappelijke waarde.

Maatschappelijke waarde kan bijvoorbeeld zijn:

  • inwoners zijn meer betrokken en voelen zich meer verantwoordelijk;
  • sterkere samenwerking in de buurt;
  • een prettigere buurt, waarbij iedereen zich goed voelt en kan meedoen;
  • gebruik van lokale kennis en kracht;
  • duurzame oplossingen voor langere tijd.

Inwoners zijn meer betrokken en voelen zich meer verantwoordelijk

  • inwoners denken mee en doen mee;
  • bewoners krijgen meer te zeggen over hun buurt;
  • mensen voelen zich ook verantwoordelijk voor de oplossing.

Voorbeeld: bewoners beheren samen het openbaar groen in de wijk.

Sterkere samenwerking in de buurt

  • mensen ontmoeten elkaar vaker;
  • samenwerking tussen buurtbewoners, organisaties of ondernemers;
  • minder eenzaamheid of meer steun bij elkaar.

Voorbeeld: bewoners organiseren samen het onderhoud van een buurthuis en activiteiten voor de wijk.

Een prettigere buurt, waarbij iedereen zich goed voelt en kan meedoen

  • de buurt wordt veiliger of schoner;
  • hulp voor kwetsbare groepen;
  • aandacht voor gezondheid, gelijke kansen of duurzaamheid.

Voorbeeld: een plan dat zwerfafval vermindert én jongeren betrekt bij het opruimen.

Gebruik van lokale kennis en kracht

  • inwoners weten wat er speelt in hun buurt;
  • oplossingen passen beter bij de praktijk;
  • gebruik van mensen uit de buurt en hun ervaring.

Voorbeeld: een wijkorganisatie neemt een taak over omdat zij beter weet wat bewoners nodig hebben.

Duurzame oplossingen voor langere tijd

  • het plan is voor langere tijd;
  • er wordt voor gezorgd dat het plan door kan blijven gaan en dat anderen het over kunnen nemen;
  • het plan zorgt ervoor dat er geen nieuwe problemen komen.

Voorbeeld: bewoners regelen samen energie of onderhoud met aandacht voor de toekomst

In uw verzoek beschrijft u duidelijk en concreet wat u wilt doen en waarom. In het verzoek beschrijft u:

  • welke gemeentelijke taak u wilt overnemen;
  • waarom u dit verzoek doet;
  • welk resultaat u met uw plan wilt bereiken;
  • wat uw kennis en ervaring is met deze taak en hoe u erbij betrokken bent (bijvoorbeeld als bewoner, organisatie of samenwerkingsverband);
  • wat nodig is (bijvoorbeeld hoeveel geld) om de taak uit te voeren;
  • hoe u zorgt voor goede kwaliteit en dat de taak goed en netjes wordt uitgevoerd (bijvoorbeeld door afspraken, controle of samenwerking).

De gemeente kan u vragen om aanvullende informatie, als dat nodig is om uw verzoek goed te kunnen beoordelen.

U kunt uw verzoek doen via ons online contactformulier. Bent u inwoner van Gouda, log dan in met DigiD. Organisaties loggen in met eHerkenning. Bent u geen inwoner van Gouda? Gebruik dan het formulier zonder inloggen.  

Als u een verzoek heeft gedaan, volgen de stappen hieronder:

  1. Een vast contactpersoon begeleidt u tijdens het hele proces.
  2. We bekijken of uw verzoek voldoet aan de voorwaarden.
  3. We organiseren een kennismakingsgesprek met u en verschillende betrokken ambtenaren.
  4. We leggen uw verzoek met een advies van de betrokken deelnemers neer bij de betrokken wethouder(s).
  5. Het college neemt een besluit over het wel of niet aangaan van de uitdaging.
  6. De afspraken die we maken over onder andere het resultaat, het budget en de looptijd leggen we vast in een contract.

Voorbeelden van het uitdaagrecht uit andere gemeenten zijn:

  • onderhoud van openbaar groen;
  • dierenverzorging in stadsparken;
  • ontwerpen van een inrichtingsplan van een straat door bewoners die zelf ontwerpervaring hadden. Bewoners ontvangen hiervoor geld en regelen de inspraak;
  • uitleenpunt van scootmobiels in buurthuizen in plaats van individuele voorziening;
  • vervanging, beheer en onderhoud van speeltoestellen waarbij vrijwilligers het onderhoud doen. Hierdoor blijft meer geld over voor toestellen;
  • zelfbeheer van buurthuizen en een organisatie van dagbestedingsactiviteiten;
  • voorlichtingscampagnes over bijvoorbeeld zwerfafval.

Voor meer achtergrondinformatie en goede voorbeelden van het uitdaagrecht kunt u kijken op de website van LSA bewoners en de website van het Kennisnetwerk participatie en uitdaagrecht.