Vraag en antwoord aanpak bodemdaling

Op deze pagina leest u veelgestelde vragen en antwoorden over de aanpak van overlast door bodemdaling in de binnenstad.

Staat uw vraag er niet bij? Stuur dan een e-mail naar: stevigestad@gouda.nl.

 

Is het plan GOUDA STEVIGE STAD – ontwerp Kaderplan Bodemdaling Binnenstad al definitief?

Nee, het is een ontwerpplan.

Van 2 maart tot en met 12 april konden mensen een zienswijze indienen op het plan waarmee zij het bestuur van de gemeente en Rijnland (formeel) hebben laat weten wat zij van het plan vinden. Op dit moment wordt bekeken of de zienswijzen aanleiding zijn om het plan aan te passen. Na de zomer van 2020 wordt het plan door de gemeenteraad en de verenigde vergadering van Rijnland vastgesteld. Daarna is het definitief. 

Binnenstad

Peilvoorstel stadsboezem Gouda

Ik woon in de binnenstad en heb te makenmet vochtproblemen en/of water in huis bij harde regen. Wat zijn de gevolgen van het plan voor mij?

De kans is groot dat deze problemen minder worden als het plan is uitgevoerd. 

Deze problemen worden vaak veroorzaakt doordat het (grond)water in de lage delen van de binnenstad te hoog staat. In het plan wordt voorgesteld om het peil daar stapsgewijs met 25 centimeter te verlagen. Bekijk de afbeelding hierboven waarop u kunt zien waar het peil wordt verlaagd. Als u in dat gebied woont, dan is de kans groot dat de problemen die u heeft minder worden. Belangrijk voor u om te weten is dat het realiseren van de peilverlaging niet eenvoudig is. Het kan 5 tot 10 jaar duren voordat het peil echt omlaag gaat. Daarom onderzoeken we of we in de tussentijd de overlast al wat kunnen verminderen bijvoorbeeld door als het veel regent het peil tijdelijk wat te verlagen. De uitkomst van dit onderzoek wordt later dit jaar bekend.  

Ik woon in de binnenstad en mijn huis staat op een houten paalfundering. Wat zijn de gevolgen van het plan voor mij?

Er bestaat een kans dat uw fundering hier schade van ondervindt.

In een deel van de binnenstad wordt het waterpeil met 25 centimeter verlaagd. Bekijk de afbeelding  hierboven waarop u kunt zien waar het peil wordt verlaagd. Als u buiten dat gebied woont, dan heeft het plan geen gevolgen voor u. Als uw woning in dat gebied staat, dan kan dat betekenen dat uw fundering eerder aan onderhoud of vervanging toe is. Gemeente en hoogheemraadschap stellen een nadeelcompensatieregeling op voor eigenaren waarvan de houten paalfundering schade ondervindt door de peilverlaging. Op basis van die regeling kunnen deze eigenaren aanspraak maken op een financiële bijdrage voor schade aan de fundering die zonder de peilverlaging niet zou zijn ontstaan. Belangrijk voor u om te weten is dat het nog 5 tot 10 jaar duurt voordat het peil wordt verlaagd.

Ik woon in de binnenstad maar ik heb geen overlast en ook geen huis op houten palen. Wat zijn de gevolgen van het plan voor mij?

De peilverlaging die in het plan wordt voorgesteld, geldt maar voor een deel van de binnenstad. Bekijk de afbeelding hierboven om te zien waar het peil wordt verlaagd. Als u buiten dit gebied woont heeft het plan geen gevolgen voor u. Als u binnen dit gebied woont en u heeft geen wateroverlast, dan kan het plan er voor zorgen dat u ook in de toekomst geen overlast krijgt. In het algemeen wordt met het plan gewerkt aan het behoud van de historische binnenstad. Daar hebben alle Gouwenaars baat bij.

Ik woon buiten de binnenstad. Wat zijn de gevolgen van het plan voor mij?

Voor de meeste Gouwenaars buiten de binnenstad heeft het plan geen gevolgen. Alleen als u in het gebied van de stadsboezem woont (zie de afbeelding van de stadsboezem hieronder) woont, dan zijn er drie dingen die u moet weten:

  • Bij het onderzoek naar wateroverlast in de binnenstad is ook gekeken naar wateroverlast in het gebied van de stadsboezem buiten de binnenstad. Conclusie is dat het waterpeil daar tot 2050 niet hoeft te worden verlaagd.
  • De wateroverlast in de lage delen van de binnenstad is urgent. Omdat het peil daar pas over 5 à 10 jaar echt omlaag kan, wordt in de komende tijd onderzocht op of het mogelijk is om de overlast al wat te verminderen bijvoorbeeld door als het veel regent het peil tijdelijk wat te verlagen. Uitgangspunt bij het onderzoek is dat we dit alleen doen als houten paalfunderingen daardoor geen extra schade oplopen. 
  • In het gebied van de stadsboezem staat een beperkt aantal gebouwen (voornamelijk woningen) dat niet onderheid is. Deze gebouwen zakken met de bodem mee, waardoor hoogteverschil ontstaat met onderheide gebouwen en de openbare ruimte in de omgeving. In het plan Gouda Stevige Stad wordt voorgesteld om uit te zoeken of deze hoogteverschillen problemen veroorzaken.  

Stadsboezem

Overige vragen

Mijn woning staat op de grens van het gebied waar het peil wordt verlaagd, gaat mijn woning nu scheefzakken? 

We denken van niet. De overgang van het peil in het nieuwe peilvak en het peil in de rest van de binnenstad verloopt geleidelijk. Als gevolg daarvan zal het grondwaterpeil aan de voorkant van uw huis niet veel verschillen van het peil aan de achterkant. 

Welke kosten komen er op mij af?

Voor veruit de meeste eigenaren in de binnenstad betekent het plan een kostenbesparing. Zij hoeven bijvoorbeeld minder kosten te maken om schade door vocht of regen te herstellen. Maximaal 30 eigenaren krijgen te mogelijk eerder te maken met kosten voor onderhoud aan de houten paalfundering. Voor het uitvoeren van het plan gaan de belasting van gemeente en waterschap niet omhoog. 

Wanneer wordt het peil verlaagd?

Over 5 tot 10 jaar. Om het peil te kunnen verlagen moet en er onder andere twee peilscheidingen worden gebouwd en een aantal riool overstorten worden verplaatst.  Het kost tijd om deze maatregelen uit te voeren met respect voor onze prachtige binnenstad. 

Is peilverlaging de enige oplossing? 

Ja. De enige andere (theoretische) optie om de wateroverlast op te lossen is het op hoogte houden van de stad. Hierbij moet onder andere ca. 80%  van alle  gebouwen in de binnenstad op een diepe paalfundering worden gezet. De kosten van deze oplossing voor de overheid en voor particulieren zijn zeer hoog, en het duurt tientallen jaren voordat het werk is uitgevoerd. Tot die tijd blijft de wateroverlast bestaan. De oplossing is daarbij praktisch gezien moeilijk uitvoerbaar. Particulieren kunnen niet gedwongen worden om te investeren in een diepe paalfundering. Met peilverlaging in een deel van de binnenstad die nu wordt voorgesteld, kan de wateroverlast in de binnenstad goed aangepakt worden voor een fractie van de kosten. 

Ik woon in de binnenstad, wat voor fundering heb ik eigenlijk? 

De kans is groot dat uw gebouw niet op een diepe paalfundering staat. In de binnenstad staan 2600 gebouwen; 1900 daarvan staan niet op een diepe paalfundering, deze zakken met de bodem mee; ruim 600 gebouwen staan op een diepe paalfundering van beton en maximaal 60 op een diepe paalfundering van hout. Gebouwen op een diepe paalfundering zakken niet met de bodem mee. De gemeente houdt geen registratie bij van funderingstype per gebouw. Als u 100% zeker wilt weten welke fundering er onder uw huis zit, dan kunt u dat laten onderzoeken door een gespecialiseerd bedrijf. We kunnen u wel op weg helpen op basis van gegevens die we hebben. Dat zijn met name gegevens over de zakking van gebouwen. Als u wilt weten of uw pand zakt dan kunt u die gegevens bij ons opvragen door een email te sturen naar het funderingsloket van de gemeente: funderingsloket@gouda.nl. We stellen gegevens van een gebouw uitsluitend beschikbaar aan de eigenaar van dit gebouw.     

Wat is de kwaliteit van mijn paalfundering?

De gemeente heeft geen gegevens over de kwaliteit van funderingen. Als u wilt weten wat de kwaliteit van de fundering onder uw huis is, dan kunt u dat laten onderzoeken door een gespecialiseerd bedrijf. We kunnen u wel op weg helpen. U kunt daarvoor contact opnemen met funderingsloket@gouda.nl. Als er een probleem met uw fundering is, dan zijn daar vaak aanwijzingen voor. Denk hierbij aan scheuren in de muren of het scheefzakken van (een deel) van woning of bedrijfsgebouw. Meer informatie hierover vindt u op de website van het Kenniscentrum Aanpak Funderingsproblematiek

Hoe lang gaat de bodemdaling nog door?

Nog drie tot vier eeuwen. De maximale bodemdaling die lokaal nog te verwachten is in de binnenstad wordt ingeschat op circa 1,20 m. Dit punt wordt pas over drie tot vier eeuwen bereikt.

Hoe hard zakt de binnenstad?

Gemiddeld met 3 mm per jaar (30 cm/eeuw), maar er zijn grote verschillen: van bijna 0 tot meer dan 5 mm per jaar (50 cm/eeuw). Er is zelfs sprake van een seizoensinvloed: in de zomer daalt het sneller en in de winter veert de bodem weer iets terug. Dit alles verschilt van plek tot plek, omdat de opbouw van de ondergrond van de binnenstad ook grote verschillen kent. Grofweg zakken de lage delen van de binnenstad het snelst.

Wat is er anders in de binnenstad dan in de rest van Gouda?

In de binnenstad zakken de meeste gebouwen mee met de bodem, buiten de binnenstad niet. Bodemdaling komt voor in heel Gouda. In de meeste wijken zakt de bodem zelfs harder dan in de binnenstad. Daarom worden in verschillende wijken regelmatig straten opgehoogd door de gemeente en hogen eigenaren zelf hun tuinen op. Er is wel een belangrijk verschil: in de binnenstad zakt 80% van gebouwen mee met de bodem, buiten de binnenstad staan vrijwel alle gebouwen op een diepe paalfundering waardoor ze niet mee zakken. Doordat de gebouwen in de binnenstad mee-zakken met de bodem ontstaat er eerder overlast van grond- of regenwater. Steeds meer bewoners van de binnenstad hebben daar nu mee te maken. Ophogen van straten en tuinen is in de binnenstad dan juist weer niet aan de orde. 

Wat doen jullie aan scheefzakking van huizen?

We gaan onderzoek waar ze voor problemen zorgen en wie die moet oplossen. Ongelijke zetting van gebouwen hoort ook bij de binnenstad van Gouda. Op dit moment weten we niet goed hoe vaak deze problemen voorkomen, wat er aan te doen is en wie verantwoordelijk is voor de oplossing ervan. Als onderdeel van dit plan wordt onderzoek gedaan naar de mate waarin verschilzettingen (in de toekomst) tot problemen (gaan) leiden.