Vraag en antwoord aanpak bodemdaling

Op deze pagina leest u veelgestelde vragen en antwoorden over de aanpak van overlast door bodemdaling in de binnenstad.

Staat uw vraag er niet bij? Stuur dan een e-mail naar: stevigestad@gouda.nl.

 

Is het plan GOUDA STEVIGE STAD – Kaderplan Bodemdaling Binnenstad al definitief?

Nee, het wordt dit najaar vastgesteld.

Van 2 maart tot en met 12 april lag het plan ter inzage. Naar aanleiding van die zienswijzen is er een nieuwe versie van het plan opgesteld. Deze nieuwe versie is door het college van B&W van Gouda en het college van D&H van Rijnland goedgekeurd. Lees hier het plan. Wilt u meer weten over de zienswijzen en de planning van de besluitvorming, kijk dan op de aparte pagina besluitvorming en zienswijzen

kaart_peilverlaging

Toelichting kaart: We verlagen het waterpeil in het oppervlaktewater en de riolering die op de kaart is aangegeven stap voor stap met 25 centimeter. Het blauwe gebied laat het gebied zien waar als gevolg daarvan het grondwaterpeil kan dalen. De daling neemt af naarmate de afstand van het oppervlaktewater en/of de riolering toeneemt.

Ik woon in de binnenstad en heb te makenmet vochtproblemen en/of water in huis bij harde regen. Wat zijn de gevolgen van het plan voor mij?

De kans is groot dat deze problemen minder worden als het plan is uitgevoerd. 

Deze problemen worden vaak veroorzaakt doordat het (grond)water in de lage delen van de binnenstad te hoog staat. In het plan wordt voorgesteld om het peil daar stapsgewijs met 25 centimeter te verlagen. Bekijk de afbeelding hierboven waarop u kunt zien waar het peil wordt verlaagd. Als u in dat gebied woont, dan is de kans groot dat de problemen die u heeft minder worden. Belangrijk voor u om te weten is dat het realiseren van de peilverlaging niet eenvoudig is. Het kan 4 jaar duren voordat het peil echt omlaag gaat.

Ik woon in de binnenstad en mijn huis staat op een houten paalfundering. Wat zijn de gevolgen van het plan voor mij?

Er bestaat een kans dat uw fundering hier schade van ondervindt.

In een deel van de binnenstad wordt het waterpeil met 25 centimeter verlaagd. Op de bovenstaande afbeelding  u kunt zien in welk gebied dit is. Als u buiten dat gebied woont, dan heeft het plan geen gevolgen voor u. Als uw woning binnen dat gebied staat, dan kan dat betekenen dat uw fundering eerder aan onderhoud
of vervanging toe is. Uit juridisch advies blijkt dat u zelf verantwoordelijk bent voor de kosten daarvan. Gemeente en hoogheemraadschap verkennen wel of het toch mogelijk is een met nadeelcompensatie vergelijkbare regeling op te stellen om u te ondersteunen wanneer extra schade door de peilverlaging niet te voorkomen is. Belangrijk voor u om te weten is dat het minstens vier jaar duurt voordat we beginnen met het stap voor stap verlagen van het peil.

Ik woon in de binnenstad maar ik heb geen overlast en ook geen huis op houten palen. Wat zijn de gevolgen van het plan voor mij?

Mogelijk wordt met het plan toekomstige overlast voorkomen.

De peilverlaging die in het plan wordt voorgesteld, geldt maar voor een deel van de binnenstad. Bekijk de afbeelding hierboven om te zien waar het peil wordt verlaagd. Als u buiten dit gebied woont heeft het plan geen gevolgen voor u. Als u binnen dit gebied woont en u heeft geen wateroverlast, dan kan het plan er voor zorgen dat u ook in de toekomst geen overlast krijgt. In het algemeen wordt met het plan gewerkt aan het behoud van de historische binnenstad. Daar hebben alle Gouwenaars baat bij.

Ik woon buiten de binnenstad. Wat zijn de gevolgen van het plan voor mij?

In de meeste gevallen zijn er geen gevolgen.

Voor de meeste Gouwenaars buiten de binnenstad heeft het plan geen gevolgen. Alleen als u in het gebied van de stadsboezem woont (zie de afbeelding van de stadsboezem hieronder) woont, dan zijn er twee dingen die u moet weten:

  • Bij het onderzoek naar wateroverlast in de binnenstad is ook gekeken naar wateroverlast in het gebied van de stadsboezem buiten de binnenstad. Conclusie is dat, op basis van wat we nu weten, het waterpeil daar tot 2050 niet hoeft te worden verlaagd.
  • In het gebied van de stadsboezem staat een beperkt aantal gebouwen (voornamelijk woningen) dat niet onderheid is. Deze gebouwen zakken met de bodem mee, waardoor hoogteverschil ontstaat met onderheide gebouwen en de openbare ruimte in de omgeving. In het plan Gouda Stevige Stad wordt voorgesteld om uit te zoeken of deze hoogteverschillen problemen veroorzaken.  

Stadsboezem

Mijn woning staat op de grens van het gebied waar het peil wordt verlaagd, gaat mijn woning nu scheefzakken? 

We denken van niet. Scheefzakken van gebouwen (verschilzetting) is heel normaal in de binnenstad van Gouda. Dit komt omdat de samenstelling van de bodem niet overal het zelfde is en omdat de gebouwen die op die bodem staan niet even zwaar zijn. De verschilzetting zoals die nu voorkomt in de binnenstad van Gouda is goed te zien op satellietmetingen van de bodemdaling. Deze laten zien dat het heel normaal is dat gebouwen die naast elkaar staan niet even snel dalen en ook dat verschillende dalingssnelheden binnen een gebouw eerder regel dan uitzondering zijn. We verwachten dat de extra verschillen in dalingssnelheid door de peilverlaging in het niet vallen bij de verschillen die er nu al zijn. 

Welke kosten komen er op mij af?

Voor veruit de meeste eigenaren in de binnenstad betekent het plan een kostenbesparing. Zij hoeven bijvoorbeeld minder kosten te maken om schade door vocht of regen te herstellen. Het gaat hierbij om honderden eigenaren. Maximaal 60 eigenaren krijgen te mogelijk eerder te maken met kosten voor onderhoud aan de houten paalfundering. Voor het uitvoeren van het plan gaan de belasting van gemeente en waterschap niet omhoog. 

Wanneer wordt het peil verlaagd?

De peilverlaging start binnen 4 jaar. Om het peil te kunnen verlagen moet en er onder andere twee peilscheidingen worden gebouwd en een aantal riool overstorten worden verplaatst.  Het kost tijd om deze maatregelen uit te voeren met respect voor onze prachtige binnenstad. We verwachten dat we de eerste peilverlaging van 5 centimeter binnen 4 jaar na het vaststellen van het plan kunnen doorvoeren. 

Is peilverlaging de enige oplossing? 

Ja. De enige andere (theoretische) optie om de wateroverlast op te lossen is het op hoogte houden van de stad. Hierbij moet onder andere ca. 80%  van alle  gebouwen in de binnenstad op een diepe paalfundering worden gezet. De kosten van deze oplossing zijn vooral voor particulieren, maar ook voor de overheid zeer hoog en het duurt tientallen jaren voordat het werk is uitgevoerd. Tot die tijd blijft de wateroverlast bestaan. De oplossing is daarbij praktisch gezien moeilijk uitvoerbaar. Particulieren kunnen niet gedwongen worden om te investeren in een diepe paalfundering. Met peilverlaging in een deel van de binnenstad die nu wordt voorgesteld, kan de wateroverlast in de binnenstad goed aangepakt worden voor een fractie van de kosten. 

Ik woon in de binnenstad, wat voor fundering heb ik eigenlijk? 

Vermoedelijk geen diepe paalfundering. De kans is groot dat uw gebouw niet op een diepe paalfundering staat. In de binnenstad staan 2600 gebouwen; 1900 daarvan staan niet op een diepe paalfundering, deze zakken met de bodem mee; ruim 600 gebouwen staan op een diepe paalfundering van beton en maximaal 60 op een diepe paalfundering van hout. Gebouwen op een diepe paalfundering zakken niet met de bodem mee. De gemeente houdt geen registratie bij van funderingstype per gebouw. Als u 100% zeker wilt weten welke fundering er onder uw huis zit, dan kunt u dat laten onderzoeken door een gespecialiseerd bedrijf. We kunnen u wel op weg helpen op basis van gegevens die we hebben. Dat zijn met name gegevens over de zakking van gebouwen. Als u wilt weten of uw pand zakt dan kunt u die gegevens bij ons opvragen door een email te sturen naar het funderingsloket van de gemeente: funderingsloket@gouda.nl. We stellen gegevens van een gebouw uitsluitend beschikbaar aan de eigenaar van dit gebouw.     

Wat is de kwaliteit van mijn paalfundering?

Dat weten we niet. De gemeente heeft geen gegevens over de kwaliteit van funderingen. Als u wilt weten wat de kwaliteit van de fundering onder uw huis is, dan kunt u dat laten onderzoeken door een gespecialiseerd bedrijf. We kunnen u wel op weg helpen. U kunt daarvoor contact opnemen met funderingsloket@gouda.nl. Als er een probleem met uw fundering is, dan zijn daar vaak aanwijzingen voor. Denk hierbij aan scheuren in de muren of het scheefzakken van (een deel) van woning of bedrijfsgebouw. Meer informatie hierover vindt u op de website van het Kenniscentrum Aanpak Funderingsproblematiek

Hoe lang gaat de bodemdaling nog door?

Nog drie tot vier eeuwen. De maximale bodemdaling die lokaal nog te verwachten is in de binnenstad wordt ingeschat op circa 1,20 m. Dit punt wordt pas over drie tot vier eeuwen bereikt.

Hoe hard zakt de binnenstad?

Gemiddeld 3 milimeter per jaar (30 cm/eeuw) is het gemiddelde, maar er zijn grote verschillen: van bijna 0 tot meer dan 5 mm per jaar (50 cm/eeuw); de lage delen van de stad zakken het snelst. Er is zelfs sprake van een seizoensinvloed: in de zomer daalt het sneller en in de winter veert de bodem weer iets terug. Dit alles verschilt van plek tot plek, omdat de opbouw van de ondergrond van de binnenstad ook grote verschillen kent. Grofweg zakken de lage delen van de binnenstad het snelst.

Wat is er anders in de binnenstad dan in de rest van Gouda?

In de binnenstad zakken de meeste gebouwen mee met de bodem, buiten de binnenstad niet. Bodemdaling komt voor in heel Gouda. In de meeste wijken zakt de bodem zelfs harder dan in de binnenstad. Daarom worden in verschillende wijken regelmatig straten opgehoogd door de gemeente en hogen eigenaren zelf hun tuinen op. Er is wel een belangrijk verschil: in de binnenstad zakt 80% van gebouwen mee met de bodem, buiten de binnenstad staan vrijwel alle gebouwen op een diepe paalfundering waardoor ze niet mee zakken. Doordat de gebouwen in de binnenstad mee-zakken met de bodem ontstaat er eerder overlast van grond- of regenwater. Steeds meer bewoners van de binnenstad hebben daar nu mee te maken. Ophogen van straten en tuinen is in de binnenstad dan juist weer niet aan de orde.